De minister‑president prijst Vlaanderen als het enige niveau dat serieus naar een begrotingsevenwicht streeft, maar wijst op onvoldoende concrete besparingen en een groeiende schuldenlast. Hij bekritiseert de impact van hogere registratierechten, beperkingen op het groeipakket en extra lasten voor bedrijven, die vooral jonge gezinnen zwaar treffen. Daarnaast hekelt hij uitgestelde erfbelasting, verschuiving van besparingen naar lokale besturen en dure projecten zoals een vliegende luchthaven en een fietersbrug. Hij stelt dat echt evenwicht alleen kan worden bereikt door minder regels en sneller vergunningen te verlenen, zodat de economie kan groeien zonder belastingverhogingen. Kortom: meer efficiëntie en minder bureaucratie zijn de sleutel tot een duurzame begroting en welvaart.
Minister-president, collega's,
Ik wil beginnen met wat goed is.
U heeft als één van de weinige bestuursniveaus, zoniet het enige, in dit land de echte wil naar een begrotingsevenwicht te streven. Elders wordt er over gepraat, maar is er nog veel werk om in de buurt te raken. Dat verdient – puur objectief - erkenning.
Federaal heeft u allen samen, beste coalitiepartners, evenwel nog veel werk want u staat verder van een evenwicht dan toen de regering-De Croo stopte.
Maar laten we ook eerlijk zijn over de context. Nergens in dit land is een begroting in evenwicht makkelijker te behalen dan in Vlaanderen.
De Bijzondere Financieringswet werkt vandaag sterk u Vlaanderen.
Zonder dat u ook maar Ă©Ă©n beslissing moet nemen, stijgen de Vlaamse ontvangsten volgend jaar met 2,7 miljard euro. Tegen 2031 hebt u volgens uw eigen meerjarenraming 7 miljard euro per jaar meer ontvangsten dan vandaag!
Dank u Vlinderakkoord!
Een evenwicht zou dus evident moeten zijn.
Het debat zou moeten gaan over welke belastingen we kunnen verlagen en niet over welke we verhogen.
Minister-president, ik heb vijf grote bezwaren.
Ten eerste: we weten niet wat er achter uw cijfers zit.
U zegt dat u eerst op de overheid zelf bespaart. Maar hoe concreet is dat? Totaal niet.
"performante en sobere overheid"
"Brede heroverweging, 10 miljoen per minister."
"Kerntakenoefening plus AI plus administratieve vereenvoudiging plus modernisering." “1,4 miljard aan onderbenutting”
Dat zijn titels, geen beleidsbeslissingen.
We weten niet welke diensten u schrapt of welke taken de overheid niet meer zal doen.
Ten tweede: het zijn vooral de jonge gezinnen die dit akkoord betalen.
Bij hen is alles zeer concreet.
- Wie een eerste woning koopt, betaalt meer registratierechten: 230 miljoen euro extra taksen.
- Het groeipakket wordt beperkt: 374 miljoen euro per jaar.
Wie vandaag jong is, werkt en een gezin sticht, betaalt meer voor een huis, meer voor hulp in het huishouden en krijgt minder voor de kinderen. Binnenkort kan geen enkel jong gezin nog een huis kopen of houdt het netto nog iets over.
Ten derde: ook ondernemingen betalen, al beweerde u het tegendeel.
U zei dat u geen maatregelen zou nemen die de groei fnuiken.
Toch worden tarieven voor bedrijfsafvalwater opgetrokken.
Opleiden van personeel wordt duurder.
Dat zijn rechtstreekse lasten op het bedrijfsleven, in een economie die vandaag amper 1 procent groeit.
Ten vierde: u trekt beloftes in en schuift de rekening door.
De verlaging van de erfbelasting, de belofte van deze regering, wordt opnieuw uitgesteld tot sint-juttemis.
Daarnaast schuift u een deel van de besparing door naar de lokale besturen: 94 miljoen euro volgend jaar, oplopend tot meer dan 260 miljoen. Iedereen zal zijn deel moeten doen. Maar wees er dan eerlijk over: u laat anderen de onpopulaire beslissingen nemen.
Ondertussen weigert u besparingen die voor de hand liggen. Deze regering trekt bijna 3 miljard uit om een luchthaven Vlaams te maken, en blijft geld pompen in regionale luchthavens die zonder overheidssteun niet kunnen overleven. In Antwerpen komt een fietsersbrug van 250 miljoen euro.
Deze regering wil overal zelf een speler zijn in het economische leven. Collega's, dat is geen Vlaamse, centrumrechtse politiek. Dat is PS-politiek.
De rente stijgt met 310 miljoen euro per jaar en de schuld is op weg naar 100% van de ontvangsten, volstrekt ongezien!
Ten vijfde: het evenwicht is een boekhoudkundig evenwicht.
U spreekt over een begroting in evenwicht, maar u houdt de werf van de eeuw deels uit de boeken. Dat gaat over meer dan 4 miljard euro tot 2031 en het Rekenhof noemt dat ronduit onverantwoord.
En wat bovenal ontbreekt, is een verhaal dat enthousiasmeert.
Minister-president,
begin dit jaar stond u op het podium bij Voka en zei u dat u de groei wilde stimuleren. Weet u wat de belangrijkste hefboom is die u daarvoor in handen hebt? Die kost geen euro. Het is minder regels. Het is eindelijk snoeien in het vergunningenbos.
Exact Ă©Ă©n jaar geleden leverde de expertencommissie vergunningen haar rapport af. Waar staan we vandaag? Niet ver.
We leven nog altijd in een regio waar een weg aanleggen, een fietspad bouwen, een bedrijf uitbreiden of een winkel openen elke dag wordt afgeremd door tegenstrijdige adviezen van agentschappen en diensten.
Als burgemeester maak ik het elke week mee. Een vleermuis houdt een noodzakelijk investeringsproject tegen. Een salamander legt een ander project stil.
Welkom in Vlaanderen, met zijn talloze agentschappen die adviezen schrijven over waarom iets niet kan. Hoe het wel kan, hoe we mensen en ondernemers opnieuw perspectief geven: daarover gaat het nooit.
Zet daar de turbo op, minister-president.
Een bloeiende economie levert u meer inkomsten op dan elke belastingverhoging. Dan hoeft u de jonge gezinnen niet leeg te persen, en dan kunt u de Vlamingen geven waar ze recht op hebben: lagere belastingen in plaats van hogere. Ik dank u.