De oppositiepartij Anders heeft in het Vlaams Parlement een voorstel ingediend om de lijststem af te schaffen, een maatregel die ook door andere partijen wordt gesteund en al op federaal niveau in het regeerakkoord is opgenomen. Het doel is om te voorkomen dat kandidaten met minder voorkeurstemmen een zetel krijgen ten koste van populairdere kandidaten die lager op de lijst staan, zodat elke stem even zwaar weegt. Terwijl partijen als CD&V, Vlaams Belang en Anders het afschaffen ondersteunen, blijven Groen en Vooruit tegen, omdat zij de huidige regels rond lijstposities en regionale vertegenwoordiging willen behouden.
”Elke stem moet evenveel wegen” - Egbert Lachaert
Oppositiepartij Anders dient voorstel om lijststem af te schaffen Oppositiepartij Anders dient in het Vlaams Parlement een voorstel in om de lijststem af te schaffen. Ook andere partijen zijn daar voorstander van. Op het federale niveau werd de afschaffing van de lijststem opgenomen in het regeerakkoord. Door de verdeling van de lijststemmen over de bovenste kandidaten op de lijst, kan het gebeuren dat een kandidaat met meer voorkeurstemmen géén zetel krijgt, terwijl iemand met minder stemmen wel verkozen raakt omdat die hoger op de lijst staat. Bij de volgende Kamerverkiezingen zal dat systeem worden afgeschaft, om de macht van de politieke partijen te laten afnemen. Elke plaats op de lijst moet een verkiesbare plaats worden, is de redenering. Anders dient nu ook in Vlaanderen een voorstel van bijzonder decreet in om de lijststem te neutraliseren. “De lijststem blijft een reddingsboei voor kandidaten die door hun partij in een comfortabele positie worden gezet, ongeacht hun draagvlak bij de kiezer”, vinden Egbert Lachaert en Tom Ongena van Anders. “Dat staat haaks op een moderne democratie, waarin elke stem even veel moet wegen en waarin engagement en overtuigingskracht worden beloond.” Dat Vlaanderen zou achterblijven, is moeilijk uit te leggen aan de kiezer, vinden de liberalen, zeker wanneer Vlaamse, federale en Europese verkiezingen op dezelfde dag plaatsvinden. Voorkeurstemmen Ook bij de andere Vlaamse partijen zijn voorstanders van de hervorming te vinden. “Wij hebben ook een voorstel klaar om de lijststem af te schaffen”, zegt Peter Van Rompuy van CD&V. “Voor de kiezer is het duidelijkst dat de verkiezing en lijstvorming voor alle parlementen dezelfde is.” “Ook wij zijn voorstander”, zegt Chris Janssens van Vlaams Belang. “De ongelijke verdeling van de lijststem wordt best afgeschaft. Net zoals de opvolgerslijsten. Neemt een verkozene het mandaat niet op, dan dient dit door de eerstvolgende kandidaat met de meeste voorkeurstemmen te worden ingevuld.” Groen en Vooruit zijn dan weer tegen de afschaffing. “We zullen het gesprek aangaan”, zegt Kris Verduyckt van Vooruit. “Maar in onze statuten is opgenomen dat in de topdrie van de lijst altijd iemand nieuw moet staan. Daarom zien we de lijststem liever niet afgeschaft. Uit onderzoek blijkt bovendien dat mensen uit landelijke gebieden het vaak lastiger hebben om in het parlement te raken.” Bron: Belga