De Vlaamse regering manipuleert de schuldgraad door deze te berekenen ten opzichte van het bruto regionaal product in plaats van de jaarlijkse inkomsten, waardoor de schuld op papier van bijna 100 % naar slechts 15 % lijkt te dalen. In werkelijkheid stijgt de schuld met bijna 35 % en blijft de begroting structureel in het rood, met een verwachte tekorten van minstens 700 miljoen euro in 2027. Kritische politici stellen dat de regering te veel uitgeeft, onvoldoende hervormingen doorvoert en de financiële situatie misleidend presenteert, waardoor er dringende structurele hervormingen en een kleinere overheid nodig zijn.
De Vlaamse schuld stijgt tijdens deze legislatuur van 41 miljard naar 75 miljard, en dus meer dan 100% van de ontvangsten. Dat is volstrekt ongezien. In plaats van de rem op de uitgaven te zetten, verandert de regering Diependaele dan maar de rekenmethode van de schuldgraad. Open Vld-fractieleider Egbert Lachaert: “De ontploffende Vlaamse schuld is te wijten aan het feit dat deze regering gelooft in een steeds grotere overheid. Zo kocht ze de luchthaven van Zaventem, omdat ze daar een Vlaamse leeuw wou op plakken. De factuur van Oosterweel is ook totaal niet meer onder controle en weegt op het budget. Tot slot geloven deze Vlaamse coalitiepartners gewoon dat geld uitgeven elk probleem oplost. Dat is onhoudbaar. De overheid moet kleiner worden en niet nog vetter.”
Vlaanderen geeft te veel uit. Volgens de laatste begrotingsprognoses gaat Vlaanderen volgend jaar opnieuw 1,7 miljard euro in het rood, exclusief Oosterweel en relance-uitgaven. In september heeft de Vlaamse Regering al – voor de middenklasse en werkende Vlaming – een reeks pijnlijke maatregelen genomen. We zullen vanaf volgend jaar allen een zorgtaks van 100 euro betalen en werkende Vlamingen worden hoorndol van de bokkensprongen over renovatiesteun.
Voor 2027 rest er een ondanks dat alles een gat van minstens 700 miljoen euro. Dit betekent dat men minstens nog eens voor eenzelfde oefening staat om in 2027 tot een evenwicht te komen. Dat evenwicht zal er trouwens enkel in 2027 zijn. Als men de jaren nadien een tekort wil vermijden, zijn nog extra inspanningen van een miljard nodig.
Opmerkelijk is dat minister-president Diependaele en begrotingsminister Weyts de ontluisterende schuldcijfers proberen te camoufleren door de schuldgraad plots op een andere manier te berekenen. Vlaanderen verplicht steden en gemeenten om de schuld af te zetten tegenover de jaarlijkse inkomsten en uitgaven, maar vergelijkt haar eigen schuld voor het eerst in haar bestaan met het nieuw concept van het bruto regionaal product (BRP). Met die kunstgreep verschrompelt de schuldgraad - op papier - van bijna 100% naar amper 15%.
Echte oplossing: hervormen en overheid ontvetten
Vlaanderen is voor zijn inkomsten voor een groot stuk afhankelijk van de federale overheid. “De schuld uitdrukken ten opzichte van een bruto regionaal product (BRP), is niet alleen hypocriet maar ronduit misleidend. Zo maak je de burger wijs dat er geen probleem is, terwijl het niet duidelijk is hoe de schuld ooit terugbetaald zal worden” zegt Vlaams fractieleider Egbert Lachaert. De berekeningsmethode verandert niets aan de harde realiteit dat de schuld deze legislatuur met bijna 35 miljard stijgt en daarvoor steeds meer rente zal moeten betaald worden.
“Deze regering slaagt er niet in om duidelijke prioriteiten te stellen. De coalitie vindt elkaar enkel in geld uitgeven. De socialisten eisten miljarden extra uitgaven om in deze regering te stappen. Dat geld wordt totaal ondoelmatig uitgegeven. Aan de wachtlijsten in de zorg is niets veranderd en in het onderwijs blijven we in alle rankings onderaan hangen. De les is dat je niet alle problemen oplost door er geld naar te gooien.” aldus Egbert Lachaert. “Vlaanderen heeft altijd de ambitie gehad op begroting en op economisch vlak een topregio te zijn. Qua begroting verzanden we straks in een situatie die vergelijkbaar wordt met de andere gewesten, terwijl we ons vroeger met Nederland vergeleken. Economisch raken we ook niet vooruit, want met deze regering wordt geen werk gemaakt van liberale hervormingen, zoals minder regeldruk, snellere vergunningen, of economische vrijheid. Men gelooft in staatskapitalisme en een grote overheid, wat nefast is op termijn.”