Het Vlaams Parlement debatteerde over de sterke toename van de Vlaamse schulden, die met 6,8 miljard euro en 13,5 % is gestegen tot 91,6 % van de lopende ontvangsten, en over de omvangrijke overheidsparticipaties, met name in Brussels Airport Company. De oppositie hekelt de groeiende schuldenberg en de vermeende ondoordachte investeringen, terwijl de regering stelt dat participaties noodzakelijk zijn maar wel terughoudend en weloverwogen moeten gebeuren. Het debat benadrukt de spanning tussen financiële verantwoordelijkheid en de rol van de overheid in de private sector.
BELGA
In het Vlaams Parlement hebben Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) en minister van Financiën en Begroting Ben Weyts (N-VA) zich woensdag moeten verdedigen tegen een spervuur aan kritiek vanuit de oppositie op de aangroei van de Vlaamse schulden en op de Vlaamse overheidsparticipaties, met name in Brussels Airport Company (BAC).
Na wekenlange discussies in de commissies buigt het Vlaams Parlement zich woensdag plenair over de Vlaamse begrotingsaanpassing voor 2026.
Een van de pijnpunten in die Vlaamse begroting is de groei van de Vlaamse schulden. Volgens het Rekenhof groeit de Vlaamse schuld aan tot 91,6 procent van de lopende ontvangsten. Voor dit jaar is er sprake van een aangroei van 6,8 miljard euro, een toename met 13,5 procent tegenover 2025.
De verzamelde oppositie trekt aan de alarmbel over groeiende schuldenberg.
"Deze regering is een berg schulden aan het maken en schuift die gewoon door naar de volgende generatie", zegt Groen-parlementslid Bogdan Vanden Berghe.
"U speelt met de toekomst van onze kinderen die naast de Vlaamse schulden ook opdraaien voor de federale schulden", aldus ook Anders-fractieleider Egbert Lachaert.
Tom Lamont (Vlaams Belang) hekelt dat begrotingsminister Weyts sinds een tijdje een nieuwe berekening voor de schuldnorm gebruikt omdat Vlaanderen intussen ver boven de beoogde 65 procent uitkomt.
"Als de lat te hoog ligt voor u en niet meer behaald wordt, schaft u ze gewoon af in plaats van een echte inspanningen te doen. Ik heb thuis een dochter van vijf jaar en die redeneert ook zo: als ik het probleem niet meer zie, dan bestaat het niet", aldus Lamont.
Onafhankelijk parlementslid Maurits Vande Reyde klopte op dezelfde nagel. Hij vergeleek minister Weyts met de omstreden FIFA-baas Gianni Infantino.
"Dit jaar komt er 6,8 miljard euro schulden bij. Dat is meer dan de 6,5 miljard euro in het coronajaar 2020. Maar wat doet Infantino Weyts? Hij verandert gewoon de spelregels en past de berekening van de schuldnorm aan".
Volgens N-VA-fractieleider Philippe Muyters moet de Vlaamse schuld zeker "in het oog gehouden worden". Maar niet alle schulden gelijk, stipt hij aan.
"Er is een groot verschil tussen iemand die schulden aangaat om een huis te kopen en iemand die schulden aangaat voor zijn gokverslaving", aldus Muyters.
Minister-president Diependaele maakte een gelijkaardige vergelijking, maar volgens Anders-fractieleider Lachaert houdt dat onderscheid tussen 'slimme' en 'domme' schulden geen steek.
"Op het einde moet de belastingbetaler gewoon die schulden betalen", aldus Lachaert.
Naast de schuldendiscussie liep het debat ook hoog op over de rol van de Vlaamse overheid in de economie, met name door subsidies, door participaties (zoals in Brussels Airport Company) of door zich bijvoorbeeld te mengen in de aankoop van de gronden van Van Hool.
Met name over de Vlaamse participatie in de luchthaven laaide de discussie opnieuw op. Dat het dividend van de Vlaamse overheid lager uitvalt dan begroot is koren op de molen van criticia als Anders en Groen die de participatie in de luchthaven al langer bestempelen als een financieel onverstandig prestigeproject van de regering.
Volgens Eva Platteau (Groen) speelt de regering "casino met het geld van de Vlaming" terwijl er tegelijk "bespaard wordt op kerntaken als zorg, openbaar vervoer en onderwijs". Ook volgens Egbert Lachaert "speelt de regering met het geld van de Vlaming".
"Stop daar toch mee. U bent geen ondernemer. Spendeer het overheidsgeld aan nuttige zaken", aldus Lachaert.
Minister-president Diependaele blijft lijnrecht achter de gemaakte keuzes staan, zowel in het dossier Van Hool als in de participatie in BAC.
De Vlaamse regeringsleider vindt wel dat er best een breder debat komt over de rol van de overheid in de private markt. Hij wijst daarbij op de veranderde geopolitieke situatie, de evolutie in Europa waarbij staatssteun gebruikt wordt om lidstaten tegen elkaar uit te spelen, enz....
Volgens Diependaele is het daarbij belangrijk dat een overheid "klaar staat om ondernemingen te steunen", maar moet dat op een "terughoudende en weloverwogen manier" gebeuren.